Trả lời nhanh: người bệnh có cần chữ ký số không thì câu trả lời là không bị đòi hỏi. Điều 3 Thông tư 13/2025/TT-BYT cho phép nhân viên y tế, người bệnh hoặc người đại diện của người bệnh ký hoặc xác nhận điện tử theo một trong ba hình thức, nên chữ ký số chỉ là một lựa chọn, không phải điều kiện bắt buộc với người bệnh.
Quy định cho phép người bệnh xác nhận điện tử bằng cách nào?
Trước hết, hồ sơ bệnh án lập bằng giấy hay bản điện tử đều có giá trị pháp lý như nhau theo Điều 69 Luật Khám bệnh, chữ bệnh. Vì vậy việc người bệnh xác nhận trên bản điện tử là hoàn toàn nằm trong khuôn khổ pháp luật, miễn là thực hiện đúng hình thức được phép.
Về chữ ký điện tử người bệnh, Điều 3 Thông tư 13 nêu ba hình thức: chữ ký điện tử hợp pháp, kỹ thuật sinh trắc học, hoặc các hình thức xác nhận bằng phương tiện điện tử khác theo khoản 4 Điều 22 Luật Giao dịch điện tử. Chữ ký số là một cách thực hiện chữ ký điện tử, nhưng không phải cách duy nhất. Điều kiện cụ thể của từng hình thức đã có bài phân tích riêng, ở đây bạn chỉ cần nhớ nguyên tắc: không mặc định mọi bệnh nhân phải mua hay đăng ký chữ ký số.
Khi nào người đại diện xác nhận thay cho người bệnh?
Không phải bệnh nhân nào cũng tự xác nhận được. Với người đại diện ký bệnh án, Luật Khám bệnh, chữa bệnh có quy định riêng về ai được coi là người đại diện và họ làm được gì.
Ai được xem là người đại diện của người bệnh
Theo Điều 2 khoản 12, người đại diện là người thay thế người bệnh thực hiện quyền và nghĩa vụ của người bệnh trong phạm vi đại diện. Điều 8 quy định người đại diện phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, và có thể là người do người bệnh thành niên tự lựa chọn, người do thành viên gia đình lựa chọn trong trường hợp người bệnh không thể tự lựa chọn, người đại diện theo ủy quyền hoặc theo pháp luật theo Bộ luật Dân sự, hoặc người đại diện của pháp nhân đang quản lý, chăm sóc người bệnh.
Những lưu ý khi để người đại diện xác nhận
Một người bệnh chỉ có một người đại diện tại một thời điểm. Quyền và nghĩa vụ của người đại diện, thời hạn và phạm vi đại diện thực hiện theo Bộ luật Dân sự và các quy định liên quan. Vì vậy phòng khám nên ghi nhận rõ ai đang xác nhận, quan hệ với người bệnh ra sao và xác nhận cho nội dung nào, thay vì chỉ ghi một cái tên.
Người bệnh là người chưa thành niên thì sao?
Với người bệnh chưa thành niên, cha mẹ là người đại diện đối với con chưa thành niên theo Điều 8. Điều 15 khoản 3 quy định nếu có người đại diện thì thực hiện theo quyết định của người đại diện, còn nếu không có người đại diện thì thực hiện theo quyết định của người chịu trách nhiệm chuyên môn hoặc người trực lãnh đạo của cơ sở.
Với phẫu thuật hoặc can thiệp có xâm nhập cơ thể, Điều 65 yêu cầu phải có sự đồng ý của người bệnh hoặc người đại diện, và với người chưa thành niên thì thực hiện theo Điều 15. Trong nha khoa, một số thủ thuật như nhổ răng khôn hay cấy ghép có thể được xem xét theo hướng này. Việc một thủ thuật cụ thể có thuộc nhóm này hay không là đánh giá chuyên môn của bác sĩ và cơ sở, bài viết không kết luận thay.
Khi người bệnh khó thao tác trên thiết bị
Trên thực tế, khó khăn thường không nằm ở quy định mà ở thao tác. Người lớn tuổi hay người không quen công nghệ có thể lúng túng với màn hình cảm ứng. Một vài gợi ý ở mức nguyên tắc, mang tính khuyến nghị vận hành chứ không phải điều khoản bắt buộc:
- Có nhân viên hướng dẫn tại quầy và giải thích nội dung trước khi người bệnh xác nhận.
- Cân nhắc có nhiều lựa chọn xác nhận phù hợp, thay vì chỉ một cách duy nhất cho mọi bệnh nhân.
- Ghi nhận rõ ai đã xác nhận và vào lúc nào.
- Nếu dùng hình thức sinh trắc học, hỏi rõ nhà cung cấp cách bảo vệ dữ liệu này.
Phòng khám nên làm gì để bệnh nhân ký bệnh án điện tử thuận lợi?
Để bệnh nhân ký bệnh án điện tử thuận lợi mà vẫn đúng quy định, phòng khám nên xác định nhóm nội dung cần người bệnh xác nhận, chọn hình thức phù hợp theo Điều 3, và ghi vào quy chế nội bộ theo Điều 6 Thông tư 13/2025/TT-BYT: ai xác nhận, bằng hình thức nào, và khi nào do người đại diện thực hiện.
Nội dung được tổng hợp ở thời điểm tháng 10/2026 và mang tính thông tin, không thay thế tư vấn pháp lý. Bạn nên đối chiếu văn bản gốc khi áp dụng.
Bạn đang phân vân quy trình xác nhận điện tử nào phù hợp với bệnh nhân của phòng khám? Hãy nhắn tin cho SimlyDent để được tư vấn quy trình xác nhận điện tử phù hợp với người bệnh và quy mô phòng khám của bạn.
Tóm lại, người bệnh không bị đòi hỏi phải có chữ ký số, vì Điều 3 Thông tư 13 cho phép xác nhận điện tử theo một trong ba hình thức, và người đại diện có thể xác nhận thay trong những trường hợp luật quy định. Điều quan trọng với phòng khám là chọn hình thức dễ dùng cho người bệnh, ghi nhận rõ ai xác nhận và ghi vào quy chế nội bộ. Khi quy trình rõ ràng và thân thiện với người bệnh, việc chuyển sang bệnh án điện tử sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều. SimlyDent sẵn sàng đồng hành cùng phòng khám của bạn trong việc xây dựng quy trình phù hợp.
